| ||||||||
|
|
Zomaar een foto: het Bagijnhof Af en toe beschrijft Dordt Eigen-Aardig een foto het oude Dordrecht. Natuurlijk niet het obligate tekstje-foto-tekstje, maar de mensen op de foto staan centraal: wat deden zij, waar gingen zij naar toe, waarom waren ze daar, wat voor kleding droegen zij? Dankzij digitale technieken kunnen details uit een foto worden gehaald. Dat gaat soms ten koste van de kwaliteit van de afbeelding, maar er komt een schat aan details naar voren. Vandaag het Bagijnhof kort na 1900.
Het was nog even lastig om te bepalen wanneer de foto werd gemaakt. In eerste instantie leek het er op dat de fotograaf rond 1901 zijn zware statief midden op het Bagijnhof uitklapte, want op de gevel links, de hoek met de Lange Breestraat, valt te lezen: …R.Schu… Dat bleek R. Schudi te zijn, sigarenfabrikant en winkelier. De zaak van Schudi werd rond 1902 overgenomen door P.A.C. Hofman. Het lijk dus dat de foto van voor 1902 dateert, maar dat is niet zo. Het grote gebouw links, een bankgebouw waarover Eigen-Aardig een paar maanden geleden al eens schreef, was in 1906 in aanbouw. De foto zal dus ergens rond 1908 gemaakt zijn en Hofman liet de naam van Schudi op de gevel staan.
GEEN AUTO'S Een bonte verzameling mensen loopt of staat midden op het Bagijnhof. Auto's zijn er nog nauwelijks. Zonder gevaar door doldwaze automobilisten geschept te worden, is de straat het domein van voetgangers, karren en ander gemoedelijk verkeer. Het meest bijzondere personage op de foto is toch wel de jongen in het zwart, links van het midden. Hij lijkt wat op een schoorsteenveger, met zijn donkere pak en zwarte handen. Maar wat heeft hij in zijn hand? Een draadconstructie die wat weg heeft van een kunstwerk? Het zal ongetwijfeld wat anders zijn. Eigen-Aardig houdt zich aanbevolen voor suggesties. Het lijkt of er wat aan de hand is op het Bagijnhof. De jongen naast de 'schoorsteenveger' (de enige op klompen), kijkt om en ook de politieagent en de andere mensen kijken geïnteresseerd naar één punt. Het meisje in het midden met een kist aan een riempje ontgaat de commotie. Zij steekt stoïcijns de straat over.
BOLHOED In het midden van de foto staat een kar met een glimmende kan, vermoedelijk een petroleumverkoper. De man bij de kar moet haast wel een goede baan hebben. Hij heeft geen pet op zoals alle andere mannen en jongens op de foto, maar een sjieke bolhoed ten teken dat hij niet bij de arbeiders hoort. Naast hem een jongen met een matrozenpet. Matrozenpakjes en petten waren in die tijd in de mode voor jonge kinderen. Ook op de foto die een paar weken geleden werd geplaatst (de Voorstraat omstreeks 1910) stonden al kinderen die gekleed waren als matrozen. De jongen in het midden, de vinger verbaasd in de mond, is een van de weinigen die de verrichtingen van de fotograaf nauwlettend volgt. Wat zou er in de zinken teil zitten die wordt gedragen door twee niet zichtbare mannen? Aan de stand van de handen te zien moet het zwaar zijn. En waarom kijkt de dienstbode zo fel naar links, de handen agressief in de zij?
De Dordtse paardentram, van Hotel Ponsen bij het station naar het Groothoofd, reed voor het eerst in 1879. In een kwartier van Ponsen naar Boudier, was een gevleugelde uitdrukking in Dordrecht, waarbij Boudier de eigenaar was van Hotel Bellevue. Aanvankelijk ging het wel goed met de paardentram met 160 duizend passagiers in 1913. Toch werd er nauwelijks winst gemaakt. Op 15 maart 1919 werd voor het laats gereden. Op de foto houdt de koetsier voor alle zekerheid de hand aan de bel. Om de voetgangers te waarschuwen voor het voortrazende openbaar vervoer? Met twee hotels als doel (Ponsen en Bellevue) moest eigenaar Hendriks wel reclame maken voor zijn hotel in de Vriesestraat. Merkwaardig dat op het reclamebordje boven het hoofd van de koetsier Vriezestraat staat, met een z in plaats van een s.
Over het pand met de grote witte dakopbouw, op de hoek met de Korte Breestraat, heeft Eigen-Aardig al eens geschreven. De merkwaardige constructie op het dak was oorspronkelijk de daglichtfotostudio van fotograaf Herbert van Houwelingen. Toen hij ermee stopte werd de opbouw opslagplaats en slaapkamer. In de periode van het maken van de foto, is het hele pand in gebruik bij bakker Eduard de Bont. |
'OVERIGE BESTEMMINGEN' stond in graniet gehakt boven de brievenbus van 't oude postkantoor, dat was van baksteen en bekroond met torens die eens een architect verzon omdat een metselaar dat kon. Nu hebben wij het PTT-gebouw van parelgrijs beton ontworpen door het Cemsto-hoofdkantoor, en boven de metalen brievengleuf is een rood plastic bandje vastgeplakt waarin een ambtenaar met lettertang dit tekstje heeft geperst: OVERIGE BESTEMMING Zo heeft een ieder toch zijn remming.
|
||||||
